Antarktika’nın batısında bulunan ve ‘Kıyamet Buzulu’ olarak anılan Thwaites Buzulu, bilim insanlarının daha önce öngördüğünden daha hızlı eriyor olabilir. Nature Communications dergisinde yayımlanan yeni araştırmaya göre, buzulun erime süreçlerini daha ayrıntılı hesaba katan model, deniz seviyesindeki yükselişin önceki tahminlerin iki katına çıkabileceğine işaret ediyor.
Genişliği yaklaşık Florida büyüklüğündeki buzul, mevcut durumda küresel deniz seviyesi yükselişinin yaklaşık yüzde 4’üne katkıda bulunuyor. Tamamen çökmesi halinde deniz seviyesini 60 santimetreden fazla yükseltebilecek miktarda buz barındırıyor.
Okyanus suyu buzun altına ilerliyor
California Üniversitesi Irvine kampüsü ve NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’ndan araştırmacıların geliştirdiği yeni model, buzulun deniz tabanıyla temas ettiği ve yüzerek ilerleyen buz sahanlığına dönüştüğü bölgeye odaklanıyor.
Önceki modeller bu geçiş hattını çoğunlukla sabit bir sınır olarak ele alırken, uydu verileri bölgenin kilometrelerce genişliğe ulaşabilen dinamik bir alan olduğunu gösteriyor. Gelgitler, deniz suyunun buzun altına girip çıkmasına ve kalın buz tabakasını kaldırıp indirmesine neden oluyor.
‘Gelgit pompalaması’ olarak adlandırılan bu süreç, görece sıcak okyanus suyunun buzun derinliklerine ulaşarak erimeyi hızlandırmasına imkan tanıyor.
Araştırmaya göre, bu süreçler modele dahil edildiğinde Thwaites Buzulu’nun, küresel ısınmanın daha da artmadığı bir senaryoda bile 2100’e kadar deniz seviyesini yaklaşık 3 santimetre yükseltebileceği hesaplandı. Bu miktar, önceki tahminlerin iki katı.
Buzulun dayanağı zayıflıyor
Buzulun üzerinde bulunduğu zemin iç kesimlere doğru alçalıyor. Bu durum, buz eridikçe daha fazla bölümün sıcak okyanus suyuna maruz kalmasına yol açıyor. Deniz tabanındaki iki büyük sırt ise şimdilik buzun okyanusa doğru hızla ilerlemesini sınırlıyor.
Araştırmacılar, erimenin bu sırtlardan biri olan Mouginot Sırtı’ndaki tutunmayı zayıflattığını ve buzulun 2100’e kadar buradan kurtulma olasılığının yüzde 60 olduğunu belirtiyor. Böyle bir gelişme, buzun daha alçak zemine doğru hızla geri çekilmesini tetikleyebilir.
