Yapay zeka yatırımlarına ilişkin yeni endişeler, küresel çip üreticilerinde satış dalgasına yol açtı. Çip üreticisi şirketlerin hisselerindeki sert satışlar, jeopolitik risklerin azalmasıyla petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün borsalara olan olumlu etkisini sınırlıyor.
ABD merkezli çip üreticisi Nvidia’nın yapay zeka ile ilgili son finansman taahhütlerinin 750 milyar doları aştığı yönündeki haberlerin ardından yatırımcıların endişeleri giderek artarken, bu durum artan borçluluk oranına dair endişeleri tetikledi ve yapay zeka altyapısına olan talebin, eşi benzeri görülmemiş düzeydeki yatırımlarla aynı hızda ilerleyip ilerleyemeyeceğine yönelik belirsizliklerin de devam etmesine neden oldu.
Çin’in yarı iletken üretiminde kullanılan derin ultraviyole (DUV) litografi makinelerini geliştirmeye başladığına ilişkin haberler de sektörde rekabetin arttığına işaret ederken çip hisseleri üzerinde baskı oluşturdu.
Bu alanda önde gelen şirketlerden Hollanda merkezli ASML’nin ABD’de işlem gören hisseleri söz konusu haberin ardından yüzde 5,8 düştü. Öte yandan piyasalardaki fiyatlamalarda sınırlı da olsa jeopolitik gerilimlerin hafiflemesinden kaynaklı iyimserlik devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump dün, İran’la bir anlaşmaya varılmasının “iyi bir ihtimal” olduğunu ancak müzakerelerin başarısızlığı halinde Washington’un askeri operasyonlara yeniden başlayacağına dikkati çekti.
ABD Merkez Bankasının (Fed) politikalarına da değinen Trump, faiz oranlarının mevcut seviyesinden memnun olmadığını belirterek, ABD’nin küresel ölçekte en düşük faiz oranlarına sahip olması gerektiğini söyledi.
Orta Doğu’da gerilimin azalmasıyla ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,3 azalışla 84,8 dolara geriledi.
Yaklaşık 1 ayın en yüksek seviyelerine yakın seyreden dolar endeksi ise dünkü kapanışın hemen altında 101,5 seviyesinde seyrediyor. Dolar endeksinin 100’ün üzerinde seyretmesi kıymetli metaller üzerinde baskı oluştururken, altının onsu yüzde 0,8 düşüşle 4 bin 43 dolardan işlem görüyor.
Gerileyen petrol fiyatlarıyla enflasyonist baskıların azalabileceğine yönelik iyimserlikle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan azalışla yüzde 4,63’te seyrediyor.
NEW YORK BORSASI KARIŞIK SEYRETTİ
Devam eden jeopolitik riskler, yapay zeka temasına ilişkin belirsizliklerden dolayı piyasalarda sermayenin sektörler arası çok hızlı geçiş yapması özellikle New York borsasında oynaklığın artmasına neden oldu.
Petrol fiyatlarındaki düşüş New York borsasında hava yolu taşımacılığı şirketlerinin hisselerini desteklerken, enerji şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluşturdu.
American Airlines’ın hisseleri yüzde 3,3, United Airlines’ın hisseleri ise yüzde 1,9 değer kazandı. Petrol fiyatlarındaki düşüş enerji şirketlerinin hisselerini ise baskıladı. Exxon Mobil’in hisseleri yüzde 1,4, Chevron’un hisseleri yüzde 2,5 ve Occidental Petroleum’un hisseleri yüzde 4,1 geriledi.
Bu hafta Microsoft, Meta, Amazon ve Apple’ın açıklayacağı finansal sonuçlar ile şirketlerin gelecek döneme ilişkin beklentileri de yakından izlenecek.
Söz konusu gelişmelerle New York borsasında karışık bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yüzde 0,51 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yatay seyretti. Nasdaq endeksi ise yüzde 0,18 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
AVRUPA BORSALARINDA POZİTİF SEYİR
Orta Doğu’da gerilimin hafiflediğine dair haber akışıyla petrol fiyatlarında görülen gerileme Avrupa piyasalarında risk iştahını artırdı. Aynı zamanda açıklanan şirket bilançoları da hisse bazlı hareketlere neden oluyor.
Vodafone Group’un hizmet gelirlerinin beklentileri aşmasının ardından şirketin hisseleri yüzde 4,8 değer kazandı. Teknoloji hisselerinde de pozitif bir seyir görülürken, petrol fiyatlarında görülen düşüş seyahat şirketlerinin hisselerini destekledi. Lufthansa’nın hisseleri yüzde 1,9 arttı.
Enerji hisselerinde düşüşler görülürken, Shell’in hisseleri yüzde 0,9 geriledi. Almanya’da temmuz ayına ilişkin Ifo iş dünyası güven endeksi 86,6 seviyesinde gerçekleşerek beklentilerden iyi gerçekleşti. Özellikle Alman hükümetinin reform paketi iş dünyasına ilişkin iyimserliğin devam etmesini sağladı.
Öte yandan Avrupa Merkez Bankasında (ECB) politika yapıcılar, Orta Doğu’da iyimser bir hava söz konusu olsa bile ECB’nin daha sıkı para politikasına ihtiyacının süreceğini belirtti. Bu açıklamaların ardından bankanın eylül ayında faiz artırımına gidebileceğine ilişkin öngörüler güç kazandı.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,42, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,04, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,4 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,49 değer kazandı.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.
ASYA BORSALARI SERT DÜŞTÜ
New York borsasında çip üreten şirketlerin hisselerinde görülen düşüş Asya borsalarına da taşındı. Güney Koreli SK Hynixin hisseleri yüzde 12,9, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 11,9 geriledi.
Çip sektöründe faaliyet gösteren Japon şirketlerinde de sert düşüşler görülürken, Tokyo Electron’un hisseleri yüzde 10,8, Advantest’in hisseleri yüzde 10,3, SoftBank Group’un hisseleri yüzde 4,7 düştü.
Diğer taraftan Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, yıllarca süren aşırı kemer sıkma politikalarından ayrıldıklarını belirterek, mali sıkılıktan çıkacaklarını söyledi. Analistler, Japonya’da artan enflasyonist baskılar ve yendeki sert değer kaybından dolayı siyasi tarafla, Japonya Merkez Bankası (BoJ) yetkilileri arasında görüş ayrılıkları ve ayrışmalar görülebileceğini söyledi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 4, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 10,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 geriledi.
Kospi endeksi 6.031,38 puanla 14 Nisandan bu yana en düşük seviyeyi gördü.
BORSA GÜNÜ DÜŞÜŞLE TAMAMLADI
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,21 değer kaybederek 13.774,77 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 yükseldi.
Dolar/TL dün günü yatay seyirle 47,3468’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,3777’den işlem görüyor.
Dün Washington’dan Michigan’a giderken uçakta basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD’nin Türkiye’ye F-35 satışına karşı çıkması konusunda, “Kimse bana kime neyi satıp satmamamız gerektiğini söyleyemez. Türkiye büyük bir müttefikimiz.” açıklamasını yaptı.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de toptan eşya stokları, konut fiyat endeksi, Richmond ABD Merkez Bankası (Fed) imalat sanayi endeksi ve New York Fed tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
15.30 ABD, haziran ayı toptan eşya stokları
16.00 ABD, mayıs ayı konut fiyat endeksi
17.00 ABD, temmuz ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi
17.00 ABD, temmuz ayı New York Fed tüketici güven endeks
Yapay zekâ yatırımlarındaki bu denli büyük rakamların sorgulanmaya başlanması, çip hisselerinde neden bu kadar sert dalgalanma yaşandığını açıklıyor. Teknoloji şirketlerinin geleceği parlak görünse de bu seviyelerde temkinli olmak gerektiği açık.