Özgür Özel liderliğinde kurulan Yeni Parti’nin tüzüğü ve parti programı belli oldu. Belgelerde partinin siyasi kimliği doğrudan sosyal demokrat olarak tanımlandı. Tüzükte, “Yeni Parti, Türkiye’nin demokrasi ittifakını kuran ve temsil eden çağdaş sosyal demokrat bir partidir” ifadesine yer verildi. Yeni Parti’nin hem tüzüğü hem de parti programı 41’şer sayfa oldu.
Parti programında da sosyal demokrat çizginin emek, dayanışma, insan hakları, sosyal devlet ve katılımcı demokrasi üzerine kurulacağı belirtildi. Programda, “Siyasal anlayışımız; emeği koruyan, adaleti ve dayanışmayı güçlendiren, insan haklarını güvence altına alan, sosyal devlet ve katılımcı demokrasiye dayanan çağdaş sosyal demokrat değerlerden beslenir” denildi.
“SOSYAL DEVLETİ SAVUNUR”
Programda siyasi ve hukuki özgürlüklerin tek başına yeterli olmadığı savunuldu. Yoksulluk, işsizlik, eğitimsizlik ve güvencesizliğin de özgürlüğü sınırladığı belirtildi. Partinin bu alandaki yaklaşımı, “Bu nedenle bizim siyasetimiz emeğin hakkını, adil bölüşümü, nitelikli kamu hizmetlerini, fırsat eşitliğini ve güçlü sosyal devleti savunur” sözleriyle açıklandı.
Tüzükte partinin temel amaçları arasında emeğin üstünlüğüne dayanan, eşitlikçi, adil, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir kalkınma modelinin kurulması sayıldı.
Barınma, eğitim ve sağlık gibi temel hakların kamusal güvenceye alınması, sosyal dışlanmanın ve ayrımcılığın sona erdirilmesi hedeflendi.
EKONOMİDE KAMU YARARI VURGUSU
Yeni Parti’nin ekonomi programında piyasanın toplumun ihtiyaçlarını ve adaleti tek başına güvence altına alamayacağı görüşü benimsendi. Belgede, “Ekonomi politikalarının temel ölçütü toplumsal fayda, kamu yararıdır” denildi. Devlete düzenleyen, denetleyen, yatırım yapan, stratejik alanlarda öncülük eden ve yurttaşı koruyan bir görev verildi.
Ekonomik kararların dar bir çevre tarafından alınmasına karşı çıkıldı. Kalkınma politikalarının sendikalar, üretici birlikleri, meslek kuruluşları, kooperatifler, üniversiteler, yerel yönetimler, sivil toplum ve özel sektörün katılımıyla hazırlanması öngörüldü. Üretim ve bölüşüm süreçlerinin demokratikleştirileceği belirtildi.
Vergi sisteminin adalet temelinde yeniden düzenlenmesi, dolaylı vergilerin kademeli olarak azaltılması ve sosyal harcamaların artırılması da programda yer aldı. Enflasyonla mücadelenin maliyetinin emekçilere, emeklilere ve dar gelirlilere yüklenmeyeceği ifade edildi.
SENDİKAL HAKLAR GÜVENCE ALTINA ALINACAKTIR
Programda örgütlü çalışma hayatı sosyal demokrat kimliğin temel unsurlarından biri olarak gösterildi ve “Özgür sendikacılık, toplu sözleşme ve grev hakkı güvence altına alınacaktır” ifadesine yer verildi.
Kadınların ve gençlerin siyasi parti yönetimlerinde eşit temsili için kota ve destek mekanizmalarının uygulanacağı belirtildi.
Sosyal yardımların iktidarların tercihine bağlı bir uygulama olmaktan çıkarılması hedeflendi. Programda, “Sosyal politika devletin vatandaşlara lütfu değildir, vatandaşların temel haklarının teslim edilmesidir” denildi. Sosyal desteklerin siyasi aidiyet, keyfîlik ve geçici yardım anlayışından arındırılacağı kaydedildi.
YÜZDE 50 CİNSİYET KOTASI
Tüzükte milletvekili, belediye ve il genel meclisi adaylıkları ile parti yönetimlerinin seçiminde yüzde 50 cinsiyet kotası getirildi. Düzenlemede, “yüzde elli (%50) cinsiyet kotası uygulanır” ifadesi kullanıldı. Gençlerin parti organlarında ve aday listelerinde temsil edilmesi için de gençlik kotası öngörüldü.
Parti üyelerine bilgi alma, görüş bildirme, seçme ve seçilme hakkı tanındı. Üyelerin parti içindeki görev ve faaliyetlerde düşüncelerini serbestçe açıklayabileceği belirtildi. Milletvekili adaylarının ön seçim, örgüt denetiminde ön seçim ve aday yoklaması gibi yöntemlerle belirlenebilmesinin önü açıldı.
“MOR EKONOMİK DÖNÜŞÜM”
Programda kadınların çalışma hayatına, karar mekanizmalarına, kaynaklara ve sosyal haklara eşit erişimi için “mor ekonomik dönüşüm” hedefi benimsendi. Bakım hizmetlerinin sosyal devletin temel alanlarından biri hâline getirilmesi, eşit işe eşit ücret ilkesinin uygulanması ve toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme yapılması kararlaştırıldı.
İstanbul Sözleşmesi’nin yeniden ve tavizsiz biçimde uygulanacağı, kadınların siyasette eşit temsili için kota uygulamalarının güçlendirileceği de programda yer aldı.
Yeni Parti ayrıca kimlik, inanç, mezhep, dil, cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, yaşam tarzı, engellilik, sosyal köken ve ekonomik durum temelindeki ayrımcılıkla mücadele edeceğini açıkladı. Farklılıkların tehdit değil, demokratik toplumun temeli olarak görüleceği kaydedildi.
